جواد مفرد کهلان :
مطابق منابع کهن مصری: “جهوتی؛ خدایی که با کلمه بر آشوب پیروز می‌شود.
هر شب رع وارد دوات می‌شود.
زورق خورشیدی او از میان موانع می‌گذرد.
آب‌های زیرزمینی
دروازه‌ها
سرزمین‌های تاریکی
قلمرو مردگان
نگهبانان
دیوها و هیولاها
پیمودن این مسیر به‌تنهایی ممکن نیست.“
در میان خدایانی که رع را در سفر شبانه همراهی می‌کنند، توت جایگاهی ویژه دارد.
توت، صورت یونانی نام مصری «جهوتی» است.
او خدای ماه، نوشتار، حساب، خرد، جادو و کلام مقدس است.
او را اغلب با سر ایبیس یا در هیئت بابون به تصویر می‌کشیدند.
توت در زورق رع نقشی مهم بر عهده دارد.
او نام‌های حقیقی موجودات دوات را می‌داند.
در سنت مصری، دانستن نام حقیقی یک موجود به معنای داشتن قدرت بر اوست.
یعنی شناخت ماهیت او و توانایی تأثیر گذاشتن بر آن.
توت به زورق خورشیدی کمک می‌کند تا از مناطق خطرناک جهان زیرین عبور کند.
🌟 فرمول‌های جادویی لازم را بر زبان می‌آورد.
🌟 نام نگهبانان را می‌خواند.
🌟 با قدرت کلام نظم را حفظ می‌کند.
🌟 در دفاع از رع در برابر آپوفیس مشارکت دارد.
اگر سِت در زورق رع به‌عنوان نیرویی تهاجمی در برابر مار آشوب، یعنی آپوفیس، ظاهر می‌شود.
توت به شیوه‌ای دیگر عمل می‌کند.
سلاح او دانش است.
در جهان‌بینی مصر باستان، کلامی که به‌درستی بر زبان آورده شود می‌تواند دروازه‌ای را بگشاید؛
از مرده محافظت کند؛
دیوی را متوقف سازد.
ماری را خنثی کند؛
و نیروی یک خدا را بازگرداند.
نقش مهم دیگر توت با نظم زمان ارتباط دارد:
سفر شبانه رع به ساعت‌هایی تقسیم شده است:
هر ساعت دروازه‌های مخصوص خود، قلمروهای خاص خود، نگهبانان و خطرات ویژه‌ای دارد.
توت، به‌عنوان خدای حساب، اندازه‌گیری، گاه‌شماری و نظم آسمانی، با دقت این مسیر پیوند دارد.
“او به حفظ حرکت جهان در ریتم درست خود کمک می‌کند.
شب باید سپری شود.
خورشید باید از تاریکی عبور کند”.
این روایت نشان می‌دهد که کیهان‌شناسی مصر باستان تنها بر نیروی خدایان استوار نیست؛
بلکه قدرت دانش نیز می‌تواند در برابر آشوب قرار گیرد.
١. تشابه اسمی یهوه با خدای ماه مصر (یاه، جهوتی):
در مصر باستان خدای ماه دیگری به نام «یاه» (Iah) وجود داشت که گاهی با جهوتی ترکیب می‌شد (یاه-جهوتی). برخی به دلیل تشابه صوتی «یاه» با مخفف نام یهوه («یاه» یا «یاهو»)، نظر داده‌اند که این دو یکی هستند:
٢. مندرجات کتاب‌های فراماسونری و هرمسی:
در برخی متون کهن جادوگری (مانند پاپیروس‌های جادویی یونانی در مصر باستان)، ساحران نام‌های خدایان مختلف از جمله یهوه و توث (جهوتی) را در کنار هم برای طلسم‌ها استفاده می‌کردند که فکر می کنند این کار صرفاً یک ترکیب مذهبی (سینکرتیسم) در اواخر عهد باستان بوده است.
٣. نام معبد یهودیان یعنی سیناگوگ (خانهٔ ایزد ماه):
این نام نشانگر ایزد ماه بودن یهوه در ابتدا است که بعداً با ایزد آسمان و دریا وارونَِای میتانیان درون هیکسوسها به معنی “ای آنکه او (سرّی)” در آمیخته و ماهپرستی با اصل صادراتی مصری به تدریج فراموش شده است:
Sinai: the moon
gog [N] [E] [S]
roof; covering.
Varuṇa (वरुण, “mysterious, hidden”)
لابد نام یهوه با جهوتی (یاه، ماه) پرستی یهودیان با هیکسوسهای (حاکمان خارجی) مهاجم به مصر و بعد یک قرن و نیم پس رانده شده از آن‌جا (عبرانیان) به همراه آورده شده بوده است.
۴. آیین کیدوش لِوانا (تقدیس ماه):
یهودیان آیین ماهانه‌ای به نام «کیدوش لِوانا» (یا «بیرکات هالِوانا») را به جا می‌آورند که برخی افراد آن را به معنی پرستش ماه می‌گیرند.
• نحوه انجام آیین: این مراسم در فضای باز و در نیمه نخست ماه قمری —زمانی که ماه در حال افزایش (رو به بدر) است— برگزار می‌شود؛ شرکت‌کنندگان به ماه می‌نگرند، دعاهای ویژه‌ای را می‌خوانند و خداوند را ستایش می‌کنند.
