گفتگو با زائران عراقي در ایران: هم زیارت کردم و هم صیغه (سکس) که فراوان است

روزنامۀ لبناني الرصيف:

پس از سال ۲۰۰۳، روابط بین عراق و ایران تقویت شد و ایران دولت تازه تأسیس را به رسمیت شناخت و روابط دیپلماتیک را از سر گرفت. شهروندان هر دو کشور سپس اجازه یافتند از طریق زمینی و هوایی بین خود سفر کنند.

پس از سال‌ها انزوا در دوران بعثی، تعداد زیادی از عراقی‌ها از ایران بازدید کردند. اکثر بازدیدکنندگان از مرکز و جنوب عراق، عمدتاً برای بازدید از زیارتگاه‌ها و اماکن مذهبی می‌آمدند. این امر منجر به ایجاد تورهای گروهی سازمان‌یافته توسط افرادی به نام «حمله دار» (به معنای «کاروان‌سالار» در فارسی) شد. این تورها بعداً به آژانس‌های مسافرتی و شرکت‌های گردشگری دارای مجوز تبدیل شدند. با رکود اقتصاد ایران، ایرانی‌ها عراقی‌ها را به عنوان منبع بالقوه حمایت اقتصادی دیدند.

پس از هجوم گردشگران عراقی پس از سال ۲۰۰۳، نوع جدیدی از گردشگری در ایران پدیدار شد: گردشگری جنسی. در ابتدا، بحث‌ها حول محور چیزی بود که به عنوان ازدواج موقت (متعه یا صیغه) شناخته می‌شود، عملی که در مذهب شیعه مجاز است. این امر یعنی ازدواجهای موقت (صیغه) که در چارچوب فقه شیعه امری قانونی و مشروع است، به نوعی رابطه جنسی در ازای پول تبدیل شد که باعث رونق گردشگری در ایران و افزایش تعداد عراقی‌هایی شد که از این کشور بازدید می‌کردند.

آقای آدم (۴۲ ساله) اهل بصره، یک شرکت گردشگری آنلاین را اداره می‌کند که انواع مختلفی از خدمات گردشگری، مانند گردشگری مذهبی، تفریحی و پزشکی را ارائه می‌دهد. این بسته‌ها با خدمات مختلفی از جمله حمل و نقل، اقامت، راهنمای تور و ترجمه همراه هستند. او خاطرنشان می‌کند که درصد زیادی از مشتریانش صرفاً برای گردشگری سفر می‌کنند، اما گاهی اوقات سوالاتی دریافت می‌کند که به طور مستقیم یا غیرمستقیم به مسائل جنسی و نحوه دریافت آنها اشاره دارد. در ابتدا از او در مورد پیشنهادها، قیمت‌ها و خدماتی که در وب‌سایت شرکت تبلیغ می‌کند و سپس در مورد در دسترس بودن الکل و رابطه جنسی سوال می‌شود. جالب اینجاست که او می‌گوید اکثر کسانی که این خدمات را درخواست می‌کنند، مردان جوان هستند.

پس از سال‌ها انزوا در دوران بعثی، تعداد زیادی از عراقی‌ها، عمدتاً از مرکز و جنوب عراق، به دنبال زیارتگاه‌ها و اماکن مذهبی از ایران بازدید کردند.

او (آقای آدم اهل بصره) به یک روش زیرکانه دیگر برای مشتریان جهت جستجوی رابطه جنسی اشاره می‌کند و می گوید: برخی اصرار دارند که به جای مترجم مرد، مترجم زن به آنها داده شود و وقتی درخواستشان برآورده نمی‌شود، سفر خود را لغو می‌کنند. او از شکایات مکرر مترجمان زنی که با شرکت او کار می‌کنند و توسط برخی گردشگران مورد آزار و اذیت قرار گرفته‌اند، می‌گوید. او توضیح می‌دهد که این برداشت منفی از آنها در برخی افراد ریشه دوانده است، زیرا بسیاری از کارگران جنسی تحت پوشش مترجم فعالیت می‌کنند.

آدم درک خود را از ماهیت جوانان و تمایل آنها به رابطه جنسی بیان می‌کند و به اغلب آنها از عواقب چنین اقداماتی هشدار می‌دهد. او خاطرنشان می‌کند که تعداد زیادی از عراقی‌هایی که به دنبال رابطه جنسی هستند، بدون هیچ پاسخ روشنی از سوی مقامات آنجا، مورد سرقت، دزدی، کلاهبرداری و اخاذی توسط باندهای ایرانی قرار می‌گیرند. او می‌گوید: «آخرین چیزی که دولت ایران به آن فکر می‌کند، یک فرد عراقی است. هیچ کس تا به حال شکایتی علیه یک ایرانی ثبت نکرده و به عدالت نرسیده است. علاوه بر این، برخی از کسانی که به کار جنسی مشغولند و یا در صیغه کردن زنان فریب خورده و پولشان از سوی واسطه ها بالا کشیده شده از ترس بازگو کردن جزئیات، از گزارش حقوق خود یا شکایت خودداری می‌کنند تا آبرویشان پیش دوستان و خانواده شان نرود و این امر باندها را به ادامه سوءاستفاده خود تشویق می‌کند».

هر از گاهی، گزارش‌های مستندی از حمله به جوانان عراقی، به ویژه جوانان، در ایران، چه از طریق سرقت، کلاهبرداری یا توسط سارقان جاده‌ای منتشر می‌شود. به عنوان مثال، در اوت ۲۰۲۱، یک شهروند عراقی به نام منذر عبدالخالق توسط یک باند ایرانی مورد سرقت قرار گرفت. او هیچ کمکی از پلیس دریافت نکرد تا اینکه کیف خود را در کوچه‌ای پیدا کرد که کاملاً دزدیده شده و با نقاشی‌های توهین‌آمیز مخدوش شده بود.

از جمله بسیاری از حوادث مستند، قتل شهروند عراقی به نام مازن ناصر جبار در سال ۲۰۱۹ است. درمان پزشکی او در خارج از کشور به طرز غم‌انگیزی به پایان رسید، زمانی که توسط یک باند ایرانی که قصد سرقت پول او را داشتند، کشته شد. برادرش در آن زمان اظهار داشت: “مقامات ایرانی شکایتی را که من ارائه دادم دریافت نکردند و آن را نادیده گرفتند” و افزود: “دستگاه امنیتی پیشرفته در ایران نشان می‌دهد که دولت از آنچه در آنجا اتفاق می‌افتد آگاه است، اما به دلایل نامعلومی ترجیح می‌دهد سکوت کند.”

آقای آدم نمی‌تواند آمار یا تخمین دقیقی در مورد گردشگری جنسی در ایران ارائه دهد، اما می‌گوید که صیغه کردن زنان برای چند ماه یا چند روز یا یک شب و حتی ساعتی به راحتی در دسترس است. و آنها گسترده هستند که عمدتاً تحت پوشش مذهبی و شرعی صورت می گیرد بدون اینکه قوانین ایران را به علت انطباق آن با فقه شیعه نقض کنند. او از چنین اعمالی توسط اکثر گردشگران عراقی در مشهد، مکانی مذهبی و مقدس، ابراز تعجب می‌کند در حالیکه گردشگران، این کارشان را هم امری مذهبی و حتی مقدس می شمارند.

آقای مصطفی (۲۵ ساله)، اهل استان ذی قار، می‌گوید که برای گردشگری مذهبی به ایران سفر کرده است. او و دوستش در مشهد اقامت داشتند و در آنجا با یک راننده و مترجم آشنا شدند که آنها را با روزی ۴۰ دلار به تورهای گشت و گذار می‌برد. بعد از چند روز، رابطه آنها با راننده عمیق‌تر شد و او از آنها پرسید که آیا می‌خواهند مواد مخدر، الکل یا رابطه جنسی داشته باشند. مصطفی در مصاحبه‌اش با الرصیف اضافه می‌کند: «ما درخواست صیغه یعنی رابطه جنسی کردیم، بنابراین او آن را ترتیب داد. عصر، زنی حدوداً سی ساله با ماشین سایپا از راه رسید. او من و دوستم را به خانه‌ای در حومه مشهد برد، جایی که دو زن دیگر را پیدا کردیم. در حالی که منتظر بودیم، یکی از زنان به ما گفت که دانشجو است. آنها در خانه بطری‌های الکل داشتند و یکی از دختران به من گفت که خودشان آن را درست کرده‌اند. ما حدود ۱۵۰ دلار برای یک شب هزینه کردیم».

اما آقای آدم نمی‌تواند رقم یا تخمین دقیقی از گردشگری جنسی در ایران ارائه دهد. او فقط می‌گوید که صیغه یا ارتباط جنسی موقت در ایران به راحتی در دسترس و گسترده است و بیشتر آن تحت پوشش مذهبی و شرعی صورت می گیرد.

 وقتی از مصطفی در مورد زیات اماکن مذهبی ایران در طول سفرش سوال می‌شود و اینکه آیا زیارت و شعائر مذهبی تضادی با آن رابطه های جنسی ندارد؟ پاسخ می‌دهد: «بله، من اماکن مذهبی را در ایران زیارت کردم، زیارت نامه خواندم، نمازم را به موقع خواندم، برای خانواده‌ام انواع سوغاتی خریده و آوردم و رابطه جنسی شرعی خودم را هم به صورت صیغه یا عقد موقت داشتم بدون احساس گناه حتی با احساس ثواب؛ من تنها کسی نیستم که در ایران رابطه جنسی داشته‌ام؛ بسیاری از دوستانم به گردشگری مذهبی می‌روند و این کارها را انجام می‌دهند. این کار رایج است».

آقای امیر (۳۲ ساله) اهل بغداد، مانند دیگران، در یافتن رابطه جنسی در ایران ناموفق بود. او به الرصیف در مورد تماس با یک واسطۀ ایرانی که کمی عربی صحبت می‌کرد، گفت که او شماره تلفن شخص واسطه را از یکی از دوستانش گرفته بود و با یک دختر قرار ملاقات گذاشته بود. او به شهری به نام طرقبه، نزدیک مشهد، رفت. امیر در آنجا، در یک ساختمان، به آپارتمانی کثیف و بدون اثاثیه رفت و دختری وحشت‌زده را دید که منتظر او بود. به نظرش رسید که آنها به آپارتمان دستبرد زده‌اند یا با ترفندی وارد آن شده‌اند، بنابراین مشکوک شد و بدون اینکه با دختر رابطه جنسی برقرار کند، مقداری پول به آنها داد. سپس به سرعت آنجا را ترک کرد. او اشاره کرد که قبل از بازگشت به کشورش، سفر مذهبی خود به مشهد و دیدارش از برخی از جاذبه‌های گردشگری را به پایان رسانده است.

آقای احمد (۳۶ ساله)، اهل استان بصره، هر از گاهی به شهرهای آبادان و اهواز سفر می‌کند. او با مسافرت زمینی از طریق گذرگاه مرزی شلمچه در شرق بصره به آن شهرهای ایران می رود. او با یک واسطۀ جنسی ایرانی که به عنوان راننده کار می‌کند، ارتباط برقرار می‌کند. یک مترجم در مرز با او ملاقات می‌کند، حمل و نقل و اقامت او را ترتیب می‌دهد و به ازای هر شب ۵۰ تا ۷۵ دلار، به علاوه ۲۵ تا ۵۰ دلار اضافی برای هر دختر، خدمات جنسی برای او فراهم می‌کند.

او می گوید: «ما دو دختر را در انتظار خود یافتیم. یکی از آنها به ما گفت که دانشجوی دانشگاه است. آنها در خانه بطری‌های الکل داشتند و یکی از دختران به من گفت که آن را در خانه درست کرده‌اند. ما حدود ۱۵۰ دلار برای یک شب مشروب خوری و رابطۀ جنسی هزینه کردیم».

الرصيف از احمد در مورد مکانیسم اعتماد به دلالان یا واسطه های جنسی و تشخیص آنها از خبرچینان پرسید و اینکه آیا ممکن است هر دو باشند؟ احمد پاسخ داد که اعتماد به آنها خیلی دشوار است چون نمی توان فوری تشخیص داد که آیا واقعا واسطه است یا خبرچین مأموران رژیم ایران. اگرچه مأموران رژیم ایران گاهی اوقات روسپی‌ها و گردشگران جنسی را دستگیر می‌کنند، اما او نمی‌داند که آیا این کار با کمک دلالان یا واسطه هایی که به عنوان خبرچین کار می‌کنند صورت می گیرد یا از طریق روش‌های دیگر.

او می‌گوید که گردشگران بر اساس تجربیات دوستانشان که پیش از آنها به واسطه های جنسی در ایران مراجعه کرده اند، به آنها اعتماد می‌کنند. این یک رویه رایج در بین جوانان است که شماره رانندگان و مترجمانی را که به آنها اعتماد دارند، رد و بدل می‌کنند. آنها برای رابطه جنسی به این واسطه ها تکیه می‌کنند و او اشاره می‌کند که دلال یا واسطۀ جنسی که با او سر و کار دارد، هم برای او و هم برای دوستانش قابل اعتماد و اطمینان است.

 احمد می افزاید که همه چیز در هر سفر به شهرهای ایران در صورت داشتن روابط نزدیک با آن واسطۀ جنسی که روابط خوبی با مأموران پلیس دارد به خوبی پیش می رود. او رویدادی را تعریف می‌کند که در آن، هنگام حمله پلیس به محل، با یک دختر ایرانی بود. او با دلال جنسی تماس گرفت که بلافاصله از راه رسید و موضوع را با پلیس حل و فصل کرد و به او اطلاع داد که آنها را راضی کرده است. در آن موقع، احمد یک مبلغ اضافی به دلال جنسی پرداخت کرد.

به گفته او، گردشگران عراقی به دلیل برخورد با افراد غیرقابل اعتماد، بیشتر نگران سرقت، دزدی و گاهی حتی قتل توسط برخی باندها در ایران هستند ولی نسبت به مأموران پلیس و خبرچینان آنها و واسطه های مرتبط با پلیس در رابطۀ جنسی با زنان و دختران ایران چندان نگرانی ندارند.

خانم فرناز (۲۲ ساله)، مترجم و راهنمای تور ایرانی، به روزنامۀ الرصیف می‌گوید که با بخش بزرگی از گردشگران عراقی سروکار دارد که اکثر آنها چنین چیزهایی را درخواست نمی‌کنند. آنها برای زیارت اماکن مذهبی یا برای تفریح ​​یا برای درمان پزشکی به ایران می‌آیند. با این حال، او به وجود گردشگری جنسی به صورت صیغه یا آزاد، البته در مقیاس محدود، اشاره می‌کند.

خانم فرناز خاطر نشان می کند که این کارهای عراقیان موجب خشم و نارضایتی در میان بسیاری از ایرانیان شده است که در نتیجه، مقامات ایرانی را به اجرای اقدامات سختگیرانه اخیر در این مورد وادار کرده است. این اقدامات شامل افزایش نظارت بر هتل‌ها برای جلوگیری از تنها بودن مردان و زنان بدون رابطۀ خانوادگی یا بدون گواهی ازدواج دائم یا موقت رسمی و ثبت شده است. همچنین شامل برخورد شدید با مالکان هتلها یا خانه هایی است که به گردشگران ساکن آنها اجازه می‌دهند زنانی نامحرم را همراه خود وارد مسکن خودشان بکنند. علاوه بر این، گزارش‌های اطلاعاتی در مورد مکان‌ها و افرادی که خدمات جنسی به گردشگران ارائه می‌دهند، باعث ایجاد کمپین‌های فشرده توسط مقامات شده است. او ادعا می‌کند که مقامات در مشهد دختران، زنان و واسطه هایی را که به طور غیرقانونی با گردشگران سر و کار دارند، دستگیر کرده‌اند.

گهگاه اخباری در مورد دستگیری «شبکه های فحشا» یا زنانی که به طور مستقل کار می‌کنند، منتشر می‌شود. حسن غریب، نماینده مجلس ایران از شهر زیارتی مشهد، برخی کشورها را به گسترش فساد در این شهر متهم می‌کند. این نمایندۀ مشهد، با اشاره‌ای ضمنی به عراقی‌هایی که برای زیارت اماکن مذهبی می‌آیند و همزمان به دنبال رابطه جنسی هستند، از تلاش‌های نیروهای بسیج تمجید می‌کند.

محسن جهاندیده، ۴۰ ساله، در دانشگاه آزاد ایران در رشته گردشگری تحصیل کرده و به عنوان راهنمای تور دارای مجوز دولتی کار می‌کند. او به الرصیف می‌گوید: «گروه کوچکی از عراقی‌ها هستند که برای رابطۀ جنسی می‌آیند» و تأکید می‌کند که با این گروه سر و کار ندارد. کسانی که به آنها خدمات جنسی ارائه می‌دهند، صرفاً افراد بدون مجوزی هستند که یک شبه تصمیم گرفته‌اند مترجم، راننده و راهنمای تور شوند.

او افزود: «به دلیل سهولت سفر بین عراق و ایران، گردشگران اغلب بدون تورهای سازماندهی‌شده وارد می‌شوند. به محض رسیدن به فرودگاه یا گذرگاه مرزی، چون فارسی بلد نیستند یا منطقه را نمی‌شناسند، مستقیماً با هر کسی که با او عربی صحبت می‌کند، برخورد می‌کنند. این امر آنها را در معرض کلاهبرداری، سوءاستفاده و فریب و دزدی قرار می‌دهد؛ حتی اگر شکایتی مطرح کنند، دولت نمی‌تواند کاری برای آنها انجام دهد زیرا این افراد برای آنها ناشناخته هستند. با این حال، اگر یک گردشگر از مترجم یا راهنمای تور دارای مجوز استفاده کند و مثلاً با او بدرفتاری شود، می‌تواند شکایت کند و از طریق قانونی اقدام کند، زیرا مقامات پایگاه داده‌ای از راهنمایان تور و مترجمان دارای مجوز را نگهداری می‌کنند».

جهاندیده می گوید: «افرادی هستند که با علم به اینکه برخی از گردشگران در فعالیت‌های غیرقانونی شرکت می‌کنند، خود را به جای مأموران امنیتی یا پلیس جا می‌زنند». جهاندیده اظهار میدارد که این کار با همدستی مترجمان یا راهنمایان بدون مجوز انجام می‌شود که چون آزاد هستند از گردشگران اخاذی می‌کنند. علاوه بر این، دولت، پیش از این اعمال جنسی خارج از محدوده قوانین مذهبی و قانونی را جرم‌انگاری کرده است و هر کسی که در این عمل دستگیر شود با عواقب جدی روبرو خواهد شد».

جهاندیده خاطرنشان می‌کند که گردشگری جنسی در مناطق مختلف ایران در حال شکوفایی است. او توضیح می‌دهد که دولت سال‌هاست از این مشکل آگاه بوده و اکنون در تلاش است تا آن را مهار کند و تلاش‌های خود را در چندین شهر، به‌ ویژه مشهد، آبادان و اهواز، تشدید کرده است. با این حال، او در مورد دشواری تمایز بین تعداد زیادی از گردشگران و کنترل کسانی که به ‌طور خاص برای رابطۀ جنسی می‌آیند، هشدار می‌دهد. او می‌افزاید که برخی از دختران و زنان ایران و واسطه ها این خدمات را ارائه می‌دهند و این مشکل را نمی‌توان یک شبه ریشه‌ کن کرد.