هفتاد رو‌ که رد کنن دیگه ‌نمی‌میرن-

خبر: آیت‌الله شبیر زنجانی از مراجع تقلید شیعه در سن ۱۰۰‌ساله‌گی درگذشت.

مرگ و محو سال‌خورده‌گان عمامه‌‌به‌سر بیش از آن‌که غم‌انگیز باشد، عمق ابدیتی تحمیلی را آشکار می‌سازد.

عدد ۱۰۰، ناگهان مرا به سیاه‌چاله‌های سال ۶۳، و سلول‌های سرد و نمور بند ۲ زندان کمیته‌ی مشترک پرت کرد. همان‌جا که در انزوای مطلق و بی‌خبری در انفرادی، چشم‌ام به نشریه‌ی پیام انقلاب ارگان سپاه افتاد که مرگ آیت‌الله کمره‌ای در ۹۵‌ساله‌گی را ضجه می‌زد. که آن بزرگوار در عمر کوتاه و پربرکت خود…

و تلخی‌ی سرگذشت‌مان درست همین‌جا است.

در نظامی جوان‌کُش که جان‌های شیفته و جوان در سلول‌ها زیر شلاق ذبح می‌شود، قرن «کوتاه» جلوه می‌کند.

بگذارید زیاد تلخی نکنم. یک‌بار در شادنوشی به شوخی از عزیزم، اسفندیار منفردزاده پرسیدم: اسفند چرا این طایفه این‌قدر عمر می‌کنند؟ اسفند با همان طنز گزنده و رندانه‌اش گفت: می‌دونی، رسمه که می‌گن هرکس به هفتاد رسید باید غزل خداحافظی رو بخونه، اما آخوندا ۷۰ را که رد ‌کردن دیگه نمی‌میرن